Cadair yr Eisteddfod Genedlaethol yn adlewyrchu harddwch Dyffryn Conwy

Noddir cadair Eisteddfod Genedlaethol Sir Conwy 2019 gan ganghennau sir Gaernarfon a sir Ddinbych o Undeb Amaethwyr Cymru ar ôl i’r Undeb roi hysbyseb ym mhob un o bapurau bro ardal yr Eisteddfod yn gofyn am ddyluniadau.

Derbyniwyd nifer o geisiadau a dyluniad Gwenan Jones o fferm Tŷ’n Rhos, Pentrefoelas oedd yn llwyddiannus. O’i magwraeth yng nghefn gwlad Dyffryn Conwy a gradd mewn Arlunio, Dylunio a Gwneuthuro o Ysgol Celf a Dylunio, Prifysgol Metropolitan Caerdydd, cafodd Gwenan ei hysbrydoli gan yr afon Conwy a diwylliannau’r sir.

Defnyddiodd ddelweddau o’r dyffryn i greu dyluniad eithriadol o hardd gydag afon Conwy fel asgwrn cefn y sir, tref Llanrwst a’i diwydiannau.  Mae ffôn fugail hefyd yn un o’r siapiau arloesol ar gyfer y gadair, sy’n symbolaeth gadarn ac urddasol o’r sir a’i diwylliannau.

Pryderon am y dyfodol - FUW yn galw am lywodraethu da er mwyn sicrhau sefydlogrwydd i ffermydd teuluol Cymru

Yn sgil cyfnod o ansicrwydd llwyr o ran yr hyn bydd Brexit yn ei olygu i ffermio a Chymru fel cenedl, mae Llywydd Undeb Amaethwyr Cymru (FUW), Glyn Roberts, wedi galw ar Mark Drakeford, Prif Weinidog Cymru, am lywodraethu da er mwyn diogelu ffermydd teuluol Cymru mewn cyfarfod o Brif Gyngor yr Undeb yn Aberystwyth, heddiw, dydd Llun 17 Mehefin.

"Mae'n rhaid i Lywodraeth Cymru sicrhau sefydlogrwydd i'n diwydiannau ac osgoi camau a fyddai'n ychwanegu at y cythrwfl y mae ein ffermydd teuluol yn debygol o'i wynebu yn y misoedd a'r blynyddoedd nesaf o ganlyniad i Brexit," meddai Mr Roberts.

"Fe'n calonogwyd gan ymateb diweddar Llywodraeth Cymru i ymgynghoriad Brexit a'n Tir a gynhaliwyd llynedd, ac edrychwn ymlaen at y papur ymgynghori nesaf," meddai Mr Roberts.

FUW yn galw am ymchwiliad i erledigaeth y Gogarth Cyngor Conwy

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) yn mynnu bod Cyngor Bwrdeistref Sirol Conwy yn cynnal ymchwiliad llawn i'w penderfyniad i fynd ar drywydd achos yn erbyn ffermwr y Gogarth, ar ôl i'r achos gael ei ollwng yn ystod gwrandawiad llys yn Llandudno.

FUW yn croesawu adolygiad y Llywodraeth o ymgynghoriad ‘Brexit a'n Tir’

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) wedi rhoi croeso gofalus i adolygiad Llywodraeth Cymru o ymatebion i ymgynghoriad Brexit a'n Tir fel cam tuag at gydnabod y bygythiadau a'r cyfleoedd y gallai Brexit a newidiadau i gefnogaeth wledig eu cynnig.

“Rydym yn croesawu'r ffaith bod Llywodraeth Cymru yn ymddangos wedi ystyried llawer o'r pryderon a godwyd gan FUW,” meddai Glyn Roberts, Llywydd FUW.

45fed Diwrnod Amgylchedd y Byd y Cenhedloedd Unedig: Ffermydd Teuluol Cymru yn ganolog i'r ateb

Gall teuluoedd ffermio chwarae rhan ganolog wrth helpu i gwrdd â heriau amgylcheddol mawr ein hoes, meddai Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) ar y 45fed Diwrnod Amgylchedd y Cenhedloedd Unedig, yfory (04.06.19).

Wrth siarad o fferm fynydd ei deulu yng ngogledd Eryri, dywedodd Llywydd FUW Glyn Roberts: “Rhaid i bawb a phob busnes, ble bynnag y maent a beth bynnag a wnânt, chwarae rôl wrth fynd i'r afael â'r bygythiadau i'n hinsawdd a'n hamgylchedd.

FUW yn galw am Dasglu TB yn dilyn adolygiad iawndal

Mae Undeb Amaethwyr Cymru yn galw am roi mwy o bwyslais ar effeithiau economaidd achosion TB mewn gwartheg yn dilyn y cyhoeddiad gan y Gweinidog dros yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig, Lesley Griffiths, y byddai adolygiad o'r system iawndal yng Nghymru.

“Hyd yma, mae trafodaethau a rhaglenni ar reoli'r clefyd yng Nghymru wedi canolbwyntio bron yn gyfan gwbl ar faterion iechyd anifeiliaid,” meddai Dr Hazel Wright, uwch swyddog polisi Undeb Amaethwyr Cymru. “Credwn y dylid rhoi mwy o bwyslais ar y materion economaidd sy'n gysylltiedig â TB mewn gwartheg.”

Llywydd UAC yn cael ei anrhydeddu gan Orsedd y Beirdd

Bydd arweinydd ffermwyr Cymru, Glyn Roberts, yn cael ei anrhydeddu gan Orsedd y Beirdd yn yr Eisteddfod Genedlaethol eleni. Bydd Llywydd Undeb Amaethwyr Cymru yn cael ei gydnabod ochr yn ochr â chewri’r byd rygbi Jonathan Davies a Ken Owens, y digrifwr o Ynys Môn, Tudur Owen a’r delynores o Geredigion, Catrin Finch.

“Mae hwn yn anrhydedd mawr, nid yn unig i fi, ond hefyd yn gydnabyddiaeth o bwysigrwydd amaethyddiaeth i Gymru,” dywedodd Glyn. “Ffermio yw asgwrn cefn Cymru wledig ffyniannus a'r cymunedau sy'n byw ynddi”.

Cyfle gwleidyddol gwych Cai

gan Angharad Evans, Golygydd y Gymraeg, Y Tir

10 diwrnod!  Mae’n Fawrth 19 a ninnau 10 diwrnod i ffwrdd o’r diwrnod mawr hanesyddol, Mawrth 29 2019 – diwrnod ‘gadael’ yr UE.  Pwy a ŵyr beth fydd wedi digwydd erbyn i chi ddarllen hwn!  Beth bynnag fo’ch barn am y sefyllfa wleidyddol bresennol, mae’n dda gweld bod y genhedlaeth nesaf yn awchu i fod yn rhan o’r cnwd newydd o wleidyddion, a hynny diolch i Senedd Ieuenctid Cymru.

Mae Senedd Ieuenctid Cymru yn gorff etholedig o bobl ifanc rhwng 11 a 18 oed. Safodd dros 460 o ymgeiswyr i gael eu hethol, ac fe'u dewiswyd gan eu cyfoedion mewn etholiad ar-lein. O'r 60 aelod a etholwyd, mae 40 yn cynrychioli etholaethau Cymru. Cafodd 20 o ymgeiswyr eraill eu hethol gan sefydliadau partner i adlewyrchu cyfansoddiad Cymru a sicrhau y caiff grwpiau amrywiol o bobl ifanc eu cynrychioli.

Cewri Telecom yn gwthio am 5G - ond toriadau i iawndal ffermwyr sy’n colli tir

Mae Llywodraeth y DU am gynyddu darpariaeth ffonau symudol ledled Cymru ond mae yna sgil-effeithiau cudd i ffermwyr. Mae'r Cod Cyfathrebiadau Electronig diwygiedig yn golygu bod gweithredwyr Telecom wedi gallu lleihau’r rhent sy’n cael ei dal i’r rhai hynny sydd â mastiau ar eu tir.

Arweinwyr ffermio yn croesawu'r Bil Brexit diweddaraf

Mae arweinwyr ffermio wedi croesawu Bil y Senedd neithiwr a fydd, os caiff ei gymeradwyo gan yr Arglwyddi, yn ymgorffori yn y gyfraith bod yn rhaid i'r DU ofyn i arweinwyr yr UE am estyniad hir os yw Theresa May yn methu â sicrhau bod ei chytundeb yn mynd drwy'r senedd erbyn Ebrill 12 - gan ddiddymu Brexit heb gytundeb.

Diddordeb, angerdd, penderfyniad a brwdfrydedd

Mae ysgrifennu’r golofn hon yn gwneud i rywun sylweddoli pa mor gyflym mae mis yn mynd! Yn wahanol i’r arfer, mae yna dipyn o grafu pen wedi bod cyn penderfynu testun y golofn tro yma.

Ond, mi gefais syniad bach ar ôl bod yn rhan o Gynhadledd Fusnes yr Undeb mis diwethaf.  Fel staff, ein gweledigaeth yw “Yr Undeb: Unedig – fel Un” sy’n arwain yn y pen draw at weledigaeth yr Undeb sef “Creu Ffermydd Teuluol Ffyniannus a Chynaliadwy yng Nghymru.  Y fferm deuluol sydd wrth wraidd yr FUW ac sy’n rhan mor bwysig ac allweddol o’n cymunedau ehangach.

Felly, roedd testun Cornel Clecs mis yma reit o dan fy nhrwyn – y fferm deuluol!  Y diffiniad swyddogol o fferm deuluol yw: “Fferm sy'n eiddo ac yn cael ei weithredu gan deulu, yn enwedig un sydd wedi cael ei drosglwyddo o un genhedlaeth i'r llall”.

Mae ffermwyr angen sefydlogrwydd ac eglurder ynghanol helbul Brexit

Mae Undeb Amaethwyr Cymru wedi dweud bod ffermwyr a'r rhai hynny sy'n dibynnu ar amaethyddiaeth am eu hincwm yn parhau i deimlo’n fwyfwy rhwystredig gyda’r diffyg eglurder ar ymadawiad y DU o'r Undeb Ewropeaidd, ac yn crefu am sefydlogrwydd er mwyn parhau i redeg eu busnesau.

Wrth siarad ar ôl derbyniad yn 10 Stryd Downing ddoe (dydd Mercher 27 Chwefror) dywedodd Llywydd FUW Glyn Roberts: "Rydym wedi treulio'r diwrnodau diwethaf yn siarad â ffigurau allweddol yn y Comisiwn Ewropeaidd a'r Senedd i drafod Brexit a'i oblygiadau ac rydym wedi trafod pryderon ein ffermwyr ymhellach yn ystod derbyniad Dydd Gŵyl Dewi yn 10 Stryd Downing.

"Mae’r sefyllfa yn rhwystredig iawn i’n haelodau gan nad ydynt yn gallu bwrw ymlaen â chynllunio eu busnes, ac mae'r newidiadau cyson a'r newidiadau arfaethedig i'r cytundeb gadael yn achosi cur pen go iawn. Nid oes neb yn gwybod beth fydd yn digwydd ac rydym ond 29 diwrnod i ffwrdd o adael.

FUW yn galw am sicrwydd pellach i ddiogelu sectorau bregus ar ôl Brexit yn dilyn adroddiadau ar doriadau tariff

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) yn galw am sicrwydd pellach gan Lywodraeth y DU y bydd sectorau bregus yng Nghymru, megis y diwydiant defaid, yn cael eu hamddiffyn mewn sefyllfa o Brexit Heb Gytundeb.  Daw'r alwad yn dilyn adroddiadau bod y llywodraeth yn bwriadu torri 80-90% o'r holl dariffau a osodir ar nwyddau sy’n cael eu mewnforio i Brydain.

Wrth siarad ar ei fferm yng Ngogledd Cymru, dywedodd Llywydd FUW, Glyn Roberts: "Rydym wedi cwrdd â swyddogion y Llywodraeth a'r cyn Weinidog dros Ffermio George Eustice dros yr wythnosau diwethaf, ac wedi pwysleisio bod da byw, ac yn arbennig y diwydiant defaid, ymhlith y mwyaf bregus yn sgil pob un o'r sefyllfaoedd Brexit posibl.

"O gofio dylanwad y sector da byw yng Nghymru a bod gennym 30% o boblogaeth defaid y DU, mae ein cenedl yn agored iawn i'r peryglon, felly mae angen i Lywodraeth y DU sicrhau bod tariffau a Chwotâu Cyfradd Tariff wedi'u gosod ar lefelau sy'n diogelu ein diwydiant."

Dywedodd Mr Roberts bod hi’n galondid gweld y nifer o ymrwymiadau i ddiogelu amaethyddiaeth y DU gan yr Ysgrifennydd Gwladol Michael Gove a George Eustice dros yr wythnosau diwethaf.

Fodd bynnag, roedd aelodau eraill o'r Cabinet wedi bod yn lleisiol wrth argymell tariffau isel neu sero a fyddai'n niweidiol i nifer o ddiwydiannau, a dydd Mawrth (Mawrth 6) adroddodd Sky News fod yr Adran Masnach Ryngwladol (DIT) yn bwriadu torri 80-90% o'r holl dariffau a osodir ar nwyddau sy’n cael eu mewnforio i Brydain, gan gynnwys llawer o gynhyrchion amaethyddol.

"Byddai gweithredu toriadau o'r fath yn ddinistriol ac yn cynrychioli brad gan y llywodraeth. Felly, rydym yn galw am sicrwydd na fydd y dogfennau tariff sydd i'w cyhoeddi yn ystod y dyddiau nesaf yn cynnig toriadau o'r fath," meddai Mr Roberts.

Ychwanegodd Llywydd yr Undeb y byddai FUW hefyd yn annog ASau i atal unrhyw gynigion o'r fath pe baent yn cael eu cyhoeddi.

"Mae angen tariffau a chwotâu ar fewnforion sy'n rhoi'r amddiffyniad angenrheidiol i bob un o'n diwydiannau, ac yn y sefyllfa waethaf o Brexit heb gytundeb, rydym yn disgwyl i Lywodraeth y DU a'r Senedd ddiogelu ein hanghenion ffermio a diwydiant bwyd," dywedodd.

Brecwastau FUW wedi codi bron £15,000 i elusen

Mae wythnos Brecwast Ffermdy blynyddol FUW wedi codi mwy nag ymwybyddiaeth o'r bwyd gwych sy'n cael ei gynhyrchu gan ffermwyr trwy gydol y flwyddyn.Yn ystod yr wythnos (21-27 Ionawr) cynhaliwyd dros 27 o frecwastau ledled Cymru, sydd wedi codi bron £15,000 ar gyfer apêl elusen Llywydd yr FUW.

Dywedodd Glyn Roberts, Llywydd FUW: "Mae ein staff, aelodau a’r gwirfoddolwyr gwych wedi gwneud gwaith anhygoel unwaith eto eleni. Bydd yr arian sydd wedi cael ei godi yn mynd i'n hachosion elusennol - Cymdeithas Alzheimer Cymru a'r FCN - ac mae bron £35,000 yn y gronfa hon hyd yn hyn.

Cyfarfod Blynyddol FUW Meirionnydd yn edrych ar y berthynas rhwng ffermwyr a Llywodraeth Cymru yn y dyfodol

Cynhaliodd cangen Meirionnydd o Undeb Amaethwyr Cymru ei Chyfarfod Cyffredinol Blynyddol ar y thema ‘Y berthynas rhwng Llywodraeth Cymru fel gweinyddwyr ffermio, a ffermwyr fel ymarferwyr yn y dyfodol’ ar ddydd Gwener 25ain o Ionawr yng nghlwb rygbi Dolgellau.

Siaradwyr gwadd y noson oedd Pennaeth yr Is-adran Amaeth – Cynaliadwyedd a Datblygu Llywodraeth Cymru, Gary Haggaty, enillydd Categori Newydd-ddyfodiaid Gwobrau Ffermio Prydain sy’n ffermwyr tenant o Abercegir, ger Machynlleth Rhidian Glyn a Rheolwr Defnydd Tir RSPB Arfon Williams.

FUW yn dweud bod effeithiau trychinebus gadael yr UE, yr undebau tollau a'r farchnad sengl i’w gweld yn barod

Wrth siarad yn ugeinfed brecwast ffermdy blynyddol Undeb Amaethwyr Cymru yn y Cynulliad Cenedlaethol, rhybuddiodd Llywydd yr FUW, Glyn Roberts, bod yr effeithiau trychinebus o adael yr UE, yr undeb tollau a'r farchnad sengl ar 29 Mawrth yn cael eu gweld yn barod.

Dywedodd Mr Roberts wrth Aelodau'r Cynulliad: "Bydd yr effaith i’w weld fwyfwy dros yr wythnosau nesaf: Bydd cytundebau'n cael eu colli, bydd prisiau'n cael eu heffeithio a bydd busnesau Cymru'n dioddef."