UAC yn edrych ymlaen at Dreialon Cŵn Defaid Cenedlaethol Cymru yn Sandilands

Bydd Treialon Cŵn Defaid Cenedlaethol Cymru yn cael eu cynnal ar fferm Sandilands, Tywyn, Gwynedd rhwng 24 a 26 Awst 2021 - ac mae grŵp UAC yn gyffrous i ymuno â’r digwyddiad sy’n cael ei gynnal ar fferm aelod o’r Undeb, Geraint Owen. Mae Mr Owen yn hen gyfarwydd a chynnal digwyddiadau o'r fath, ar ôl cynnal y Treialon Cŵn Defaid Rhyngwladol yn 2016.

Bydd UAC yn cael ei chynrychioli gan gangen Meirionnydd a Gwasanaethau Yswiriant FUW Cyf ac mae pawb yn edrych ymlaen at groesawu aelodau a'r rhai sy'n cystadlu yn y Treialon Cŵn Defaid i'r stondin. 

Cryfder meddwl mewn sgwrs gref i bron 1000 o wylwyr

Gwelodd bron i 1000 o wylwyr sgwrs rhwng dau bersonoliaeth chwaraeon eithafol o’r radd flaenaf mewn digwyddiad rhithiol arbennig a drefnwyd gan sefydliad cryfder meddwl cefn gwlad yn ddiweddar.

Y gŵr lleol sy’n dal teitl Cneifiwr Peiriant Gorau’r Byd, Richard Jones o Glyndyfrdwy a'r rhedwraig antur eithafol a chyflwynydd teledu, Lowri Morgan rannodd eu profiadau nhw gyda'i cynulleidfa rithiol dan law’r darlledwr profiadol Nic Parry yn Stad y Rhug yn ddiweddar.

Nerth Dy Ben*, sefydliad gaiff ei redeg gan wirfoddolwyr sy'n ceisio rhoi llwyfan i unigolion rannu profiadau cadarnhaol yn y Gymry wledig drefnodd y digwyddiad i rannu'r dygnwch, y dyfalbarhad a'r nerth meddyliol sydd eu hangen ar unigolion i gyflawni heriau corfforol.

Gweminar UAC yn clywed bod gan ffermio'r ateb i newid yn yr hinsawdd a chynhyrchu bwyd yn gynaliadwy

Mae'r sgwrs ynghylch cynhyrchu bwyd a'i effaith ar newid yn yr hinsawdd wedi ennill momentwm aruthrol. Gydag Uwchgynhadledd Systemau Bwyd y Cenhedloedd Unedig yn agosáu’n gyflym a’r DU yn cynnal uwchgynhadledd newid hinsawdd fawr nesaf y Cenhedloedd Unedig, COP26, yng Nglasgow ym mis Tachwedd, mae’r amgylchedd wedi dychwelyd yn gyflym i fod yn un o’r prif heriau sy’n ein hwynebu.

Gan fynd i'r afael â materion yn ymwneud â newid yn yr hinsawdd a chynhyrchu bwyd, cynhaliodd Undeb Amaethwyr Cymru (UAC) weminar yn y Sioe Frenhinol Cymru rithwir i archwilio sut y gall, ac y mae cynhyrchu bwyd a gofalu am yr amgylchedd yn mynd law yn llaw, gan osod ffermwyr mewn sefyllfa gadarn i gyflawni nodau datblygu cynaliadwy.

Clywodd y digwyddiad, a gadeiriwyd gan Ddirprwy Lywydd UAC, Ian Rickman, gan Bennaeth Polisi UAC Dr Nick Fenwick; Laura Ryan o'r Gynghrair Cig Byd-eang; Rheolwr Datblygu’r Diwydiant a Chydberthynas Hybu Cig Cymru, John Richards; Prif Weithredwr Dairy UK, Dr Judith Bryans a ffermwyr bîff a defaid o Eryri a Llywydd UAC Glyn Roberts a'i ferch Beca Glyn.

Heddlu Gogledd Cymru yn lansio system rhybudd cymunedol newydd

Gall cymunedau Gogledd Cymru'n awr dderbyn y newyddion plismona lleol personol diweddaraf, yn dilyn lansio gwasanaeth negeseuon am ddim newydd sbon – Rhybudd Cymunedol Gogledd Cymru. 

Heddlu Gogledd Cymru ydy'r heddlu cyntaf yng Nghymru i lansio'r system rhybuddion sydd wedi'i ariannu fel rhan o Gronfa Strydoedd Diogelach y Swyddfa Gartref. Mae'r system yn cael ei defnyddio ar hyn o bryd gan sawl heddlu arall yn rhannau eraill o'r DU ac mae wedi gweld canlyniadau cadarnhaol a mwy o ymgysylltu gyda chymunedau. 

Mae Rhybudd Cymunedol Gogledd Cymru yn sydyn ac yn syml i gofrestru ac mae'n rhoi llais i'r cyhoedd ar ein blaenoriaethau plismona cymdogaethau. Mae'r system yn cynnwys gwasanaeth negeseuon sy'n caniatáu defnyddwyr i ddweud wrthym am yr hyn sy'n bwysig iddyn nhw. 

UAC yn amlygu materion difrifol yn ystod Sioe Frenhinol Cymru rithwir

Amlygodd a thrafododd Undeb Amaethwyr Cymru a Gwasanaethau Yswiriant FUW Ltd y materion mwyaf difrifol sy’n effeithio ar y diwydiant amaethyddol trwy gyfres o weminarau yn ystod Sioe Frenhinol Cymru rithwir.

Dywedodd Llywydd UAC, Glyn Roberts: “Roedd wythnos diwethaf yn un prysur i dîm UAC ac roedd gennym ni bresenoldeb gwych yn Sioe Frenhinol Cymru rithwir. Fe wnaethom gynnal amrywiaeth o weminarau yn amrywio o'r argyfwng tai gwledig, newid yn yr hinsawdd, iechyd meddwl, cysylltedd digidol a diogelwch fferm - cyffyrddodd pob un ohonynt â materion hanfodol bwysig i'n diwydiant.

“Os nad oeddech yn gallu ymuno â nhw yn ystod wythnos y sioe, maent ar gael i chi eu gwylio yn adran aelodau gwefan UAC ac wrth gwrs tudalennau digwyddiadau Sioe Frenhinol Cymru. Hoffwn ddiolch i'n holl siaradwyr am eu cyfraniadau gwych ac wrth gwrs hefyd Sioe Frenhinol Cymru am ddarparu'r platfform fel y gallem, er gwaethaf popeth, barhau i ddod â sioe rithwir i bawb.” 

Teulu amaethyddol o Sir Benfro sy'n croesawu cadwraeth bywyd gwyllt a chynhyrchu bwyd

Mae gan ffermio rhan allweddol i'w chwarae wrth ofalu am yr amgylchedd a brwydro yn erbyn newid yn yr hinsawdd, ond rhaid peidio ac eithrio cynhyrchu bwyd o'r sgwrs, meddai Jayne Richards, ffermwr bîff, defaid ac âr o Sir Benfro.

Nid oes amheuaeth gan Jayne, sy'n ffermio gyda'i rhieni Michael a Margaret a'i gŵr Ali yn Fferm Jordanston, Parc y Santes Fair, Trefwrdan, ychydig y tu allan i Aberdaugleddau, Sir Benfro, oni bai am ffermydd teuluol bach ledled y wlad byddai'r amgylchedd yn dioddef. Byddai edrychiad esthetig cefn gwlad Cymru yn newid yn ddramatig, gyda chymunedau gwledig yn cael eu colli.

Fodd bynnag, mae'r teulu'n glir bod gan gynhyrchu bwyd a gofalu am yr amgylchedd ran hanfodol i'w chwarae ac ni all un weithredu heb y llall.

Mae'r fferm 350 erw, sydd yng nghynllun Glastir, yn gartref i 400 o ddefaid magu a 140 o wartheg bîff, yn ogystal â buches sugno fach. Mae'r teulu'n cadw defaid hanner-brid Cymreig yn bennaf ac yn magu hyrddod Texel eu hunain a defaid amnewid. Maent hefyd yn cadw rhai ŵyn stôr yn yr hydref a'r gaeaf i’w pesgi ar gnydau gwreiddiau.

Dau fyd, Dau athletwr, Un nerth

Wrth i ddigwyddiad mawr yn y calendr amaethyddol adael bwlch ar gymdeithasu yr wythnos yma (wythnos Y Sioe Fawr), bydd un sefydliad cryfder meddwl, dan arweiniad gwirfoddolwyr, yn cyflwyno digwyddiad ar-lein gyda dau bersonoliaeth chwaraeon eithafol byd enwog i ysbrydoli'r gymuned wledig.

Bydd y gŵr sy’n dal teitl Cneifiwr Peiriant Gorau’r Byd, Richard Jones o Glyndyfrdwy a'r rhedwraig antur eithafol a chyflwynydd teledu, Lowri Morgan yn ymuno â'r darlledwr profiadol Nic Parry yn Stad y Rhug i rannu'r dygnwch, y dyfalbarhad a'r nerth meddyliol sydd eu hangen arnynt i gyflawni'r heriau corfforol yma.

Mae'r digwyddiad Cymraeg ar-lein, sy'n dechrau am 8pm, nos Fercher yma, 21 Gorffennaf yn cael ei drefnu gan Nerth Dy Ben*, sefydliad gaiff ei redeg gan wirfoddolwyr sy'n ceisio rhoi llwyfan i unigolion rannu profiadau cadarnhaol, yn y Gymraeg, am fyw a gweithio yng nghefn gwlad Cymru.

Datganiad Undeb Amaethwyr Cymru wrth gofio’r Arglwydd Elystan Morgan

Gyda thristwch y bu i Undeb Amaethwyr Cymru glywed am farwolaeth yr Arglwydd Elystan Morgan.  Bu cyfraniad Elystan Morgan yn sylweddol a hynny yng nghyd-destun Cymru, y Gymraeg, Amaethyddiaeth ac wrth gwrs, Sir Aberteifi.  Rydym fel swyddogion ac aelodau’r Undeb yn falch o’r cyfle hwn i dalu teyrnged i un o gymeriadau mawr y byd gwleidyddol yng Nghymru dros yr hanner canrif ddiwethaf.

Yn naturiol, fe allem nodi ei yrfa Seneddol, boed fel Aelod Seneddol dros Sir Aberteifi rhwng 1966 ac 1974 a’i wasanaeth yn Nhŷ’r Arglwyddi dros gyfnod o bron i ddeugain mlynedd rhwng 1981 a 2020. Gallem hefyd sôn am ei waith diflino’n arwain ymgyrch ddatganoli 1979 a’r cyfraniad mawr a wnaethpwyd ganddo’n dawel effeithiol wrth gyfrannu at gryfhau’r setliad datganoli a ddaeth yn dilyn y bleidlais yn 1997.  Yn ogystal, gallem drafod ei yrfa ddisglair ym myd y gyfraith a’i gyfnod maith yn Farnwr uchel iawn ei barch.  Fel Undeb yr ydym yn falch o nodi ei gyfraniad diffuant i Gymru a chefn gwlad ynghyd â’r ymroddiad fu ganddo gydol ei oes i’r Gymraeg.

Fel gwleidydd yr oedd gan Elystan Morgan ddealltwriaeth a chydymdeimlad cynhenid tuag at ofynion byd amaeth a Chymru wledig, a oedd yn rhan bwysig o’i waith fel Aelod Seneddol dros ei sir enedigol.  Rhoddodd ymrwymiad cyffelyb yn ei gyfnod yn Nhŷ’r Arglwyddi lle’r oedd yn fodlon amddiffyn buddiannau cefn gwlad a Chymru’n gyson.  Bu’n bresennol droeon yn y cinio blynyddol a arferai gael ei gynnal gan yr Undeb yn Nhŷ’r Arglwyddi ac yn y digwyddiadau a gâi eu cynnal yn y Senedd i nodi wythnos brecwast fferm yr Undeb.  Roedd y digwyddiadau hyn yn fodd o ddathlu hynodrwydd cynnyrch cefn gwlad Cymru tra hefyd yn creu ymwybyddiaeth o ofynion byd amaeth ymysg gwleidyddion.  Roedd presenoldeb Elystan Morgan yn sicrhau bod negeseuon yr Undeb yn cael gwrandawiad a lladmerydd cadarn ar y meinciau coch. 

Amddiffyn eich busnes, Amddiffyn eich teulu - canolbwyntio ar ddiogelwch fferm yn Sioe Frenhinol Cymru

Bydd y sylw’n cael ei roi ar ddiogelwch ar ffermydd a sut y gall ffermwyr amddiffyn eu hunain a'u busnes mewn gweminar, a gynhelir gan Wasanaethau Yswiriant FUW Ltd yn y Sioe Frenhinol Cymru rithwir. Mae'r digwyddiad, sydd yn agored i bawb, yn cael ei gynnal ddydd Mercher 21 Gorffennaf am 10yb trwy Zoom a bydd yn cael ei gynnal ar wefan digwyddiad Sioe Frenhinol Cymru.

Ymhlith y prif siaradwyr ar y diwrnod mae Tony Succamore, Cyfarwyddwr Gwerthu a Gweithrediadau, Gwasanaethau Yswiriant FUW Ltd; Georgina Davis, Rheolwr Datblygu Busnes (Canolbarth Lloegr), British Engineering Services; cynrychiolydd Yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch Christopher Maher ac arbenigwr a hyfforddwr diogelwch fferm, Brian Rees. Yn cadeirio'r weminar mae Dirprwy Lywydd UAC ac aelod o fwrdd Gwasanaethau Yswiriant FUW Ltd. Ian Rickman.

Ffermwyr yn codi pryderon difrifol y diwydiant gydag Aelod o’r Senedd De Clwyd

Mae ffermwyr o Feirionnydd wedi codi pryderon difrifol y diwydiant gydag Aelod o’r Senedd, Ken Skates, mewn ymweliad fferm ddiweddar â Chadeirydd cangen Sir Feirionnydd o Undeb Amaethwyr Cymru, Edwin Jones a swyddogion yr Undeb.

Roedd y digwyddiad, a gynhaliwyd gan Mr Jones a'i wraig Eirian, yn Nhŷ Mawr, Carrog, Corwen, Sir Ddinbych, yn gyfle i weld y fferm, sy'n ymestyn o lannau’r afon Dyfrdwy i oddeutu 1500 troedfedd uwchben lefel y môr, ac er mwyn i aelodau dynnu sylw a thrafod materion yn ymwneud â newid yn yr hinsawdd, polisïau fferm y dyfodol a'r rheoliadau llygredd dŵr amaethyddol.

Mae'r fferm deuluol nodweddiadol, sy'n ymestyn i 149 hectar, ac yn fryniau ac ucheldir yn bennaf, yn gartref i 730 o ddefaid Mynydd Cymreig a 190 o ddefaid blwydd.

Etholwyd Edwin Jones yn Gadeirydd Cangen UAC Meirionnydd ym mis Mehefin 2021 ac mae'n gyn Brifathro Cynorthwyol yn Ysgol Maes Garmon, Yr Wyddgrug. Mae ei wraig Eirian hefyd yn gyn Bennaeth Cymraeg a Drama yn yr ysgol. Mae Edwin ac Eirian wedi ffermio Tŷ Mawr ers 2002, gydag Eirian wedi cael ei magu ar y fferm. Ymddeolodd y ddau o'u swyddi dysgu yn 2012.

Mae'r amgylchedd a'n rheolaeth ohono yr un mor ganolog i'n bodolaeth a'n amcanion â chynhyrchu bwyd, meddai ffermwr o Feirionnydd

Taith fer o Ddolgellau, Meirionnydd, ychydig oddi ar y briffordd y mae fferm Cae Coch, Rhydymain, cartref y cyflwynydd teledu adnabyddus a'r hyrwyddwr ffermio Alun Edwards. Wrth yrru i fyny trac fferm fer, mae'n amhosibl peidio â sylwi pa mor wyrdd yw hi yma.

Mae’r bryniau cyfagos yn amlwg, gyda choed yn amgylchynu’r caeau bach gwasgaredig, nid oes yr un ohonynt yn fwy na 5 erw. Nid yw'r caeau yma yn sgwâr ac mae yna glytwaith ohonynt. Mae yna ychydig o anifeiliaid wedi'u gwasgaru arnynt - gwartheg Duon Cymreig a'u lloi yn gorffwys, yn cnoi cil; mae ychydig o ddefaid i'w gweld ar gribau'r mynydd.

Mae'n amlwg bod y tir hwn yn derbyn gofal gan rywun. Mae yna gaeau gwair gyda blodau ynddynt, blodau menyn a llygad y dydd. Nid yw'r tir yn cael ei wthio yma ac mae yna ddail tafol, ysgall a dant y llew. Mae gan y caeau wrychoedd a waliau cerrig fel ffiniau, ac maent wedi bod yma ers yr oesoedd canol.

Wrth symud i fyny trwy'r tir, mae'n serth ac yn wynebu'r gogledd, llwyni neu dir ffridd fel y'i gelwir yma ac yna tir heb ei wella sy'n cynnwys eithin. Mae yna rug porffor ar y fflat cribog ac yna byddwch chi'n cyrraedd y mynydd gwyn - lle byddwch chi'n dod o hyd i hesg a'r defaid yn pori yn yr haf.

Lle bynnag rydych chi'n edrych mae'n teimlo fel cyfuniad o dir gwyllt a thir wedi'i reoli.

UAC yn edrych ymlaen at Sioe Frenhinol Cymru rithwir

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (UAC) yn edrych ymlaen at wythnos Sioe Frenhinol Cymru rithwir brysur ac yn cynnal amrywiaeth o weminarau yn trafod tai gwledig, newid yn yr hinsawdd, iechyd meddwl a dyfodol cysylltedd digidol i Gymru. 

Wrth siarad cyn y digwyddiad, dywedodd Llywydd UAC, Glyn Roberts: “Fel llawer o rai eraill, roeddem wedi gobeithio gallu bod ar faes y sioe yn bersonol eleni. Mae Sioe Frenhinol Cymru yn parhau i fod yn uchafbwynt ein calendr ffermio, ac er na allwn gwrdd wyneb yn wyneb, rydym yn gyffrous i drafod rhai o'r materion mwyaf allweddol sy'n wynebu ein diwydiant yn rhithwir unwaith eto. Rwy'n gobeithio y bydd llawer ohonoch chi'n gallu ymuno â ni ar gyfer y digwyddiadau hyn." 

Yn ogystal â'r gweminarau, mae'r Undeb hefyd yn lansio teclyn lobïo trwy ei gwefan, a fydd yn caniatáu i aelodau a'r cyhoedd ysgrifennu at eu cynrychiolwyr etholedig i dynnu sylw at eu pryderon dybryd ynglŷn â'r Cytundeb Fasnach Rydd ag Awstralia. 

Mynd i'r afael â'r Argyfwng Tai Gwledig 

Ysgrifennodd UAC at Lywodraeth Cymru ddeuddeg mis yn ôl yn galw am weithredu i atal cynnydd anochel yn y pwysau ar dai gwledig o ganlyniad i'r pandemig coronafirws, ac ers hynny mae'r mater wedi dod yn realiti ac wedi cyrraedd y penawdau cenedlaethol. 

Cadwraeth natur wrth wraidd fferm bîff a defaid yn Sir Drefaldwyn

Mae’n rhaid i natur, cadwraeth a chynhyrchu bwyd fynd law yn llaw, yn ôl Carwyn Jones, ffermwr bîff a defaid o Sir Drefaldwyn. Mae'n ffermio yn Nhŷ Mawr, Dolanog yn Nyffryn Efyrnwy tua 14 milltir o'r Trallwng a 6 milltir o lyn Efyrnwy. Mae'r fferm bîff a defaid 160 erw wedi bod yn y teulu ers cenedlaethau lawer, gyda Carwyn yn cymryd rheolaeth lawn o'r daliad oddi wrth ei ewythr yn 2002.

Wrth ddisgrifio’r tir dywed: “Mae’r rhan fwyaf o’r tir yma yn eithaf serth. Nid oes llawer o bridd, tua 2 fodfedd o bridd a 2 filltir o graig. Felly mae'n rhaid i mi reoli hynny'n ofalus. Mae gennym lawer o goetir o amgylch y fferm ac rwyf hefyd yn edrych ar ôl oddeutu 30 erw o'n coetir ein hunain ar y fferm. Mae cymaint o amrywiaeth o rywogaethau adar a bywyd gwyllt o gwmpas ac rwy’n credu’n gryf bod hynny’n bodoli oherwydd sut mae’r tir hwn yn cael ei reoli.”

Yn blygwr gwrych penigamp, mae Carwyn wedi sefydlu dros filltir o wrychoedd wrth ochr y fferm ar bob ochr i'r trac ac wedi plannu dros 600 o blanhigion gwrychoedd newydd yn ddiweddar. “Ar y cyfan, rydw i'n edrych ar ôl tua 4 milltir o wrychoedd ar dir y fferm. Rwyf bob amser wedi bod yn ffan o wrychoedd a choed. I mi, rwy'n gwneud yr hyn rwy'n ei wneud o ran natur a gwaith cadwraeth am y cariad o'i wneud. Rwy'n dwlu ar wrychoedd a'r buddion a ddaw yn eu sgil i'r tir a bywyd gwyllt."

Y tad a'r ferch o Eryri sy'n tynnu sylw at bwysigrwydd archwilio carbon ar y fferm

Mae Dylasau Uchaf yn fferm denant yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol ac yn gartref i’r teulu Roberts.  Mae Glyn a’i ferch Beca’n cadw llygad barcud ar y tir a’r da byw yma yng Nghwm Eidda, sy’n cuddio rhwng uwch Conwy a Machno.  Mae’r fferm ddefaid a bîff tua 4 milltir o Fetws y Coed a 3 milltir o Ysbyty Ifan.

Mae llawer wedi newid i fyny yma yn ystod y pum mlynedd diwethaf, meddai Glyn Roberts, sy'n cymryd ei gyfrifoldeb o gynhyrchu bwyd a gofalu am y tir o ddifrif.  Gan weithio gyda Phrifysgol Bangor a Hybu Cig Cymru (HCC), cynhaliwyd archwiliad carbon ar y fferm, yn tynnu sylw at y pethau mae’r busnes yn eu gwneud yn dda a’r pethau sydd angen eu gwella er mwyn lleihau allyriadau carbon.

Gan ddefnyddio canlyniad yr archwiliad carbon, mae'r teulu'n gobeithio bod mewn gwell sefyllfa i dynnu sylw at feysydd o welliannau a gostwng eu hôl troed carbon trwy gynyddu effeithlonrwydd, gostwng cost porthiant a chynyddu cyfradd twf, llai o ddyddiau torri, lleihau baich afiechyd, lleihau'r defnydd o wrtaith trwy wybod anghenion y fferm a hefyd defnyddio llai o danwydd, i gyd yn bethau sy'n cael eu hystyried yn awr.

Mae cynhyrchu bwyd ac edrych ar ôl yr amgylchedd yn mynd law yn llaw meddai teulu ffermio o Ogledd Cymru

Mae teulu ffermio o Ogledd Cymru yn arwain y ffordd wrth edrych ar ôl yr amgylchedd a chynhyrchu bwyd, ar ôl ymgymryd â gwaith adfer helaeth o fawndir ar eu fferm yn ddiweddar ar y cyd ag Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri a Phrosiect Cynllun Rheoli Cynaliadwy (CRhC) Mawndiroedd Cymru i ddatblygu'r prosiect Cod Mawndir cyntaf yng Nghymru.

Mae'r teulu Roberts, sydd wedi ffermio yn Fferm Pennant, Llanymawddwy ers sawl cenhedlaeth, yn cadw gwartheg bîff a defaid, defaid mynydd yn bennaf a rhai croesfridiau. Maent hefyd yn cadw buches sugno fach a defaid croesfrid ar dir isel ac mae'r teulu wedi arallgyfeirio i lety gwyliau. Mae yna ymdeimlad cryf o gyfrifoldeb o ran edrych ar ôl yr amgylchedd a chreu cynefinoedd bioamrywiol, yn ogystal â chynhyrchu bwyd.

Wrth wireddu eu huchelgeisiau amgylcheddol, aeth aelodau Undeb Amaethwyr Cymru, Lisa a Sion Roberts, ati i wneud gwaith adfer i ail-broffilio a chau torlannau mawn a rhigolau ar draws safle Bwlch y Groes, a contractwyr mawndir profiadol fu’n gyfrifol am y gwaith ar ddiwedd 2020 a dechrau 2021.

Ffermwyr Ynys Môn yn codi pryderon ynglŷn â chytundeb fasnach Awstralia gyda'r AS lleol a Gweinidog Polisi Masnach y DU

Mae aelodau Undeb Amaethwyr Cymru o Ynys Môn wedi amlinellu eu pryderon a’u gwrthwynebiadau i’r cytundeb masnach rydd gydag Awstralia mewn cyfarfod gyda’u AS lleol Virginia Crosbie a Gweinidog Polisi Masnach y DU, Greg Hands.

Wrth siarad ar ôl y cyfarfod dywedodd Swyddog Gweithredol Sir UAC Ynys Môn, Alaw Jones: “Gwnaethom yn glir iawn yn ein cyfarfod â Virginia Crosbie a Greg Hands bod cytundebau masnach yn rhwymo Llywodraethau'r DU presennol a rhai’r dyfodol, ac felly bod angen amser ac ystyriaeth drylwyr ohonynt.

“Ni ddylid eu rhuthro o dan unrhyw amgylchiadau, ond dyna sy’n digwydd yma, ac ar ben hynny ni fydd Senedd y DU yn gallu archwilio na chael y gair diwethaf ar gytundeb yn y ffordd y mae cenhedloedd democrataidd eraill yn ei wneud.”

Dywedodd Ms Jones fod UAC felly wedi gofyn iddynt wneud popeth o fewn eu gallu i wrthwynebu cytundeb masnach o'r fath a sicrhau bod yna archwiliad manwl yn digwydd.