Neges y Flwyddyn Newydd gan Lywydd UAC

Wrth i mi ysgrifennu neges y Flwyddyn Newydd eleni, mae yna lai na 100 diwrnod ar ôl cyn i ni adael yr Undeb Ewropeaidd, ac, yn seiliedig ar ddigwyddiadau’r dyddiau diwethaf, pwy a ŵyr beth fydd yn digwydd dros yr oriau nesaf, heb sôn am y diwrnodau neu wythnosau nesaf o ran Brexit, Llywodraeth y DU neu’r penderfyniadau y bydd/na fydd y Senedd neu’r bobl yn eu gwneud.

Neges Nadolig y Llywydd

Mae'n anodd credu mai dyma fy ngholofn olaf ar gyfer 2018 - mae'n sicr wedi bod yn flwyddyn cythryblus, gyda Brexit, cyllid ar gyfer amaethyddiaeth, y difrod a achoswyd gan y tywydd, TB a llygredd amaethyddol yn parhau ar frig yr agenda ymysg llawer o faterion ffermio eraill.

UAC yn cefnogi newid Hilary Benn i’r cytundeb ymadael

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (UAC) wedi cefnogi'r newid i gytundeb ymadael Llywodraeth y DU o’r UE a allai rwystro’r difrod o Brexit caled.

UAC yn annog siopwyr i gefnogi busnesau lleol y Nadolig hwn

 

Mae Undeb Amaethwyr Cymru yn annog siopwyr i wneud y siopa Nadolig yn lleol ac i gefnogi busnesau gwledig a lleol.

Dywedodd Llywydd UAC Glyn Roberts:  “Gyda’r Nadolig ar y trothwy, rwyf am eich annog chi i feddwl am brynu’r cinio Nadolig mawreddog ac anrhegion y teulu a chyfeillion gan fusnesau gwledig a lleol.

“Siaradwch gyda’r cigydd lleol am gig dros yr Ŵyl ac ewch i’r siop fferm leol i weld beth sydd gyda nhw i gynnig - Rwy'n addo y bydd y rhan fwyaf o'r cynhwysion sydd eu hangen arnoch ar gyfer y cinio Nadolig ar gael yn lleol.

“Mae yna hefyd lawer o siopau bach yn gwerthu crefft Cymreig ac anrhegion a gynlluniwyd yn lleol, ac wrth gwrs mae'r dewis ar gyfer anrhegion bwyd lleol yn helaeth. Mae'n werth cael golwg ar hyn. Bydd ein penderfyniadau bach siopa ni, yn eu tro, yn cael effaith fawr ar ein heconomi wledig.

"Bydd punt sy’n cael ei wario’n lleol yn mynd ymhellach na phunt sy’n cael ei wario mewn siop gadwyn ac mae'n cynnal ein heconomïau gwledig. Drwy gefnogi ein busnesau lleol, nid ydym yn chwyddo cyflog Prif Weithredwr er mwyn prynu cartref gwyliau arall, ond yn hytrach yn helpu mam a thad lleol i roi bwyd ar y bwrdd, mae teulu'n medru talu eu morgais, mae merch fach yn medru cael gwersi dawnsio ac mae bachgen bach yn medru cael crys ei hoff dîm."

Anrhydeddu cyflwynwraig Ffermio gyda Gwobr UAC - Cymdeithas Sioe Amaethyddol a Helwyr y Siroedd Unedig

Mae Meinir Howells, cyflwynwraig Ffermio, wedi cael ei chydnabod am ei gwasanaethau i amaethyddiaeth yng Nghaerfyrddin gyda Gwobr Undeb Amaethwyr Cymru - Cymdeithas Sioe Amaethyddol a Helwyr y Siroedd Unedig.

Cydnabod ffermwr llaeth o Sir Gaernarfon gyda Gwobr UAC-HSBC am Wasanaeth Rhagorol i Ddiwydiant Llaeth Cymru

Bob blwyddyn mae Undeb Amaethwyr Cymru yn cydnabod unigolyn sydd wedi gwneud cyfraniad mawr tuag at ddatblygiad y diwydiant llaeth ac sydd wedi dod yn rhan annatod o'r diwydiant llaeth yng Nghymru.

Ffermwyr llaeth o Sir Gaerfyrddin yn cynnig cipolwg ar fusnes llwyddiannus

 

Nid yw arallgyfeirio yn rhywbeth sy'n addas i bob busnes fferm ond mae teulu Edwards, Groesasgwrn, Llangyndeyrn, ger Caerfyrddin, yn sicr yn gwybod sut i roi talent a sgiliau’r teulu i ddefnydd da.

Undebau Amaeth Cymru yn amlinellu 'Y ffordd ymlaen i Gymru'

 

Mae'r ddau undeb amaeth yng Nghymru wedi cydgyhoeddi papur egwyddorion sydd yn anelu at osod bwyd, ffermio, bywoliaeth, cymunedau a'r amgylchedd yng Nghymru ar sylfaen gadarn ar ôl Brexit.  

Datgelwyd papur, 'Y ffordd ymlaen i Gymru', gan Glyn Roberts, Llywydd Undeb Amaethwyr Cymru a John Davies, Llywydd NFU Cymru mewn sesiwn briffio ar gyfer Aelodau'r Cynulliad a staff Llywodraeth Cymru ar dydd Mercher, Hydref 24, yn adeilad y Pierhead yng Nghaerdydd. Noddwyd y digwyddiad gan Paul Davies AC.

Daw'r cyhoeddiad yn ymateb i ymgynghoriad cyfredol Llywodraeth Cymru ar ddyfodol polisïau cefn gwlad a rheoli tir – 'Brexit a'n Tir'.  

Ers cyhoeddi'r ymgynghoriad, bu'r ddau undeb yn cynnal cyfarfodydd ym mhob cwr o Gymru, gan ymgysylltu gyda miloedd o fusnesau fferm, ynghyd â busnesau o ddiwydiannau perthynol megis masnachwyr amaethyddol a chontractwyr, arwerthwyr, milfeddygon, proseswyr, cyfrifwyr ac ymgynghorwyr ariannol.

O ganlyniad i'w rhaglennu ymgysylltu ar destun yr ymgynghoriad, mae'r Undebau wedi ennill mandad digyffelyb i siarad ar ran y Gymru wledig.

“Rydym yn falch o gynrychioli ffermydd bach a mawr, dan berchnogaeth a thenantiaeth, grawn ac anifeiliaid, garddwriaeth a dofednod, o newydd-ddyfodiaid y diwydiant i'r teuluoedd sydd wedi ffermio'r un tiroedd ers cenedlaethau,” dywedodd Llywydd NFU Cymru, John Davies.

Ychwanegodd “Mae'r holl bobl hyn yn rhannu yn yr un amcan a'r un diddordeb angerddol, sef cynhyrchu bwyd diogel, fforddiadwy, o safon uchel, tra'n gofalu am a chyfoethogi ein hamgylchedd a'n tirwedd, sydd heb ei ail.

Gan annerch Aelodau'r Cynulliad a budd-ddeiliaid allweddol, tanlinellodd Glyn Roberts bod teuluoedd amaethyddol yn rhan o deulu llawer ehangach, teulu sydd yn ymestyn allan ar hyd y gadwyn gyflenwi gyfan.

Diolch!

Gan Angharad Evans, Golygydd y Gymraeg, Y Tir

Diolch!  Am beth?!  Mae hynny fyny i chi!  Gyda’r hydref wedi cyrraedd, mae’n dymor y diolchgarwch ac yn gyfle i ddiolch am fendithion yr haf, boed hynny am y cynhaeaf (er wrth ysgrifennu mis yma, mae nifer yn dal i aros am dywydd sych er mwyn ceisio gorffen y cynhaeaf - stori dipyn yn wahanol i ychydig fisoedd yn ôl!), iechyd, teulu a chyfeillion.  Mae lle gyda ni gyd i ddiolch am rywbeth, ond yn aml iawn mae’r un gair bach yn cael ei gymryd yn ganiataol.

Cofiwch nid yw da byw ac anifeiliaid anwes yn hoffi Tachwedd 5ed

 

Gyda noson tân gwyllt ar y gorwel, mae Undeb Amaethwyr Cymru yn annog pobl i gofio bod tân gwyllt a llusernau awyr yn codi ofn ar dda byw ac anifeiliaid anwes ac yn atgoffa am beryglon coelcerthi hefyd.

“Gofynnwn i bobl gofio’r cod diogelwch tân gwyllt bob amser, yn enwedig dros gyfnod tân gwyllt a chalan gaeaf er mwyn lleihau’r perygl i dda byw, anifeiliaid anwes a phobl,” dywedodd Swyddog Polisi UAC Charlotte Priddy.

"Mae amser hyn o'r flwyddyn yn llawn peryglon ar gyfer anifeiliaid a phlant - felly peidiwch â gadael i esgeulustod ac anwybodaeth arwain at sefyllfa drychinebus," ychwanegodd Mrs Priddy.

Yn gyffredinol, nid yw anifeiliaid yn hoffi sŵn tân gwyllt ac mae modd iddynt ddychryn yn ystod y cyfnod hwn o'r flwyddyn. Felly, mae UAC yn annog pobl i fod yn ystyriol a pheidio â'u tanio’n agos at dda byw.

"Mae hefyd yn syniad da sicrhau bod eich anifeiliaid anwes wedi cael eu microsglodio gan filfeddyg a bod y manylion ar y sglodion yn gywir cyn noson tân gwyllt, rhag ofn iddynt fynd ar goll," meddai Mrs Priddy.

Mae UAC yn awgrymu bod pobl yn ymweld ag arddangosfa swyddogol, ond os ydych chi'n cael arddangosfa gartref, gwnewch yn siŵr eich bod yn dilyn y cod tân gwyllt bob amser i leihau'r straen ar anifeiliaid y fferm a phlant.

UAC yn atgoffa ffermwyr i 'beidio dioddef yn dawel’ ar drothwy Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd

 

Ar drothwy Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd (Hydref 10), mae ffermwyr a'r rhai sy'n byw mewn cymunedau gwledig ledled Cymru yn cael eu hatgoffa bod hi’n ‘iawn i ddweud’ ac mae Undeb Amaethwyr Cymru yn eu hannog i beidio â chuddio problemau oddi wrth eu hunain, eu teuluoedd a'u ffrindiau ac i siarad am eu teimladau personol.

Gwnaeth UAC ymroddiad yn Sioe Amaethyddol Frenhinol Cymru yn 2017 i barhau i godi ymwybyddiaeth o broblemau iechyd meddwl mewn cymunedau gwledig, ac felly mae'n adnewyddu'r alwad i'r rhai a allai fod yn dioddef o broblemau iechyd meddwl i ofyn am help.

Y thema eleni a osodwyd gan Ffederasiwn Iechyd Meddwl y Byd yw pobl ifanc ac iechyd meddwl mewn byd sy'n newid. Mae ein pobl ifanc yn wynebu dyfodol ansicr ac mae eu byd yn newid yn gyflym, a bydd unrhyw amheuaeth yn peri pryder a straen i lawer.

"Mae eu busnesau ffermio dan fygythiad, nid yw sefyllfa ein marchnadoedd allforio ar ôl Mawrth 2019 yn glir ac nid yw cefnogaeth i’r diwydiant wedi cael ei gadarnhau eto. Ychwanegwch at hynny'r broblem gynyddol o TB ac mae’r sefyllfa’n dorcalonnus," meddai Llywydd yr Undeb Glyn Roberts.

Digwyddiad Academi UAC Gogledd Cymru yn llwyddiant ysgubol

Mae Undeb Amaethwyr Cymru wedi cychwyn ei digwyddiad Academi UAC Gogledd Cymru gyntaf mewn steil dwy gynnal dau ymweliad fferm lwyddiannus ac addysgiadol i'w haelodau.

Mae Academi UAC yn fenter i ddarparu digwyddiadau ymgysylltu, addysgiadol ac ymarferol ledled Cymru ac mae rhaglen o ddigwyddiadau o'r fath yn cael ei datblygu ar gyfer pob aelod.

Trefnwyd y digwyddiadau ar y cyd gan ganghennau Sir Gaernarfon, Meirionnydd ac Ynys Môn o’r Undeb, a daeth tyrfa dda o aelodau ifanc gogledd Orllewin Cymru ynghyd.

Fel rhan o'r diwrnod bu’r aelodau’n yn ymweld â Harri Parri, Fferm Crugeran, Sarn ar Benrhyn Llŷn, ac Arwyn Owen, yn Hafod y Llan, Nant Gwynant, gan roi manylion manwl am bob un o'r ffermydd.

Cyn Gadeirydd Cymru ‘Nature Friendly Farming Network’ yn egluro’r rhesymau dros ei ymddiswyddiad

Mae ffermwr o’r Bala, Geraint Davies, a ymddiswyddodd fel Cadeirydd Cymru o Nature Friendly Farming Network yr wythnos diwethaf, wedi cyfeirio at wahaniaethau barn ar gydnabod effeithiau posib polisïau ar deuluoedd a chynhyrchu bwyd fel y prif resymau a arweiniodd ato’n teimlo na allai bellach arwain y sefydliad yng Nghymru.

Cafodd Nature Friendly Farming Network (NFFN), ei lansio ym mis Ionawr eleni yng Nghynhadledd Amaeth Rhydychen, a oedd yn cynnwys ffermwyr o bob cwr o'r DU, ac yn cael ei ariannu a'i gefnogi gan amrywiaeth o sefydliadau, gan gynnwys y RSPB, Ymddiriedolaethau Bywyd Gwyllt, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Cyfeillion y Ddaear a'r Gymdeithas Pridd Organig.

Wrth siarad am ei benderfyniad, dywedodd Mr Davies: "Nid ar chwarae bach y gwnes i’r penderfyniad hwn, ond yn dilyn nifer o drafodaethau gyda'r elusennau a'r rhanddeiliaid sy'n cefnogi a chyllido NFFN, daeth yn amlwg i mi nad oedd fy marn bendant dros amddiffyn teuluoedd amaethyddol Cymru, cynhyrchu bwyd, cymunedau gwledig a’n hamgylchedd naturiol o reidrwydd yn cael ei rannu gan rai o'r sefydliadau hyn.

Troedio’r Palmant Aur i Lundain

Gan Angharad Evans, Golygydd y Gymraeg, Y Tir

Pwy sy’n cofio’r gyfres deledu boblogaidd a ddarlledwyd ar S4C yng nghanol y 90au, Y Palmant Aur?  Mae’n rhaid i fi gyfaddef fy mod ar y pryd, ond yn cymryd diddordeb yn y gyfres gan fod hi wedi cael ei ffilmio yn fy milltir sgwâr ac felly’n gêm o ddyfalu bob nos Sul lle'r oedd y lleoliadau lleol.  Felly yng nghanol diniweidrwydd yr arddegau, ni sylweddolais wir ystyr y stori na’r elfen hanesyddol oedd yn perthyn i’r gyfres. 

Cyfres ddrama wedi'i lleoli yn Llundain a Cheredigion yn ystod y 1920au yn olrhain hynt a helynt y teulu Jenkins oedd Y Palmant Aur ac wedi ei seilio ar lyfr Manon Rhys o’r un enw.

UAC yn galaru aelod am oes Meurig Voyle

Yn drist iawn, mae Meurig Voyle, un o hoelion wyth Undeb Amaethwyr Cymru, a benodwyd yn Swyddog Gweithredol Sir Dinbych yn ystod 1966, ac wedi hynny yn ystod 1968, bu’n gyfrifol hefyd am sir y Fflint wedi marw.

Wrth ymateb i'r newyddion, dywedodd Llywydd UAC Glyn Roberts: "Mae'r byd amaethyddol wedi colli un o'i chefnogwyr mwyaf ac mae UAC wedi colli ffrind, ac aelod o’r teulu. Dywedodd wrthyf unwaith y bu’n briod ddwywaith, i’w wraig ac yna i UAC - roedd yn gymeriad unigryw. Bydd colled ddifrifol ar ôl Meurig ac mae ein meddyliau gyda'i deulu ar yr adeg anodd hon."

Addysgwyd Meurig Voyle yn Ysgol Gynradd Llanddarog ac Ysgol Ramadeg y Frenhines Elisabeth lle enillodd lliwiau rygbi’r ysgol.

Yn dilyn blwyddyn o ysgoloriaeth Ysgol Iau'r Weinyddiaeth yn Ysgol Amaethyddiaeth, Durham, ymunodd â'r Magnelwyr Brenhinol ac enillodd tystysgrif Cadlywydd Trefaldwyn yn y maes.

Mr Voyle oedd un o aelodau gwreiddiol Clwb Ffermwyr Ifanc Dyffryn Tywi, ac ar ôl y rhyfel, sefydlodd Clwb Ffermwyr Ifanc Llanddarog, ac ef oedd y Cadeirydd cyntaf.

Yn ddiweddarach, daeth yn Arweinydd y Clwb, ac yn ystod y cyfnod hwn, trefnodd y Clwb sioe amaethyddol, a elwir heddiw yn Sioe Amaethyddol Llanddarog a'r Ardal.

Cyn ymuno â UAC fel Ysgrifennydd Cynorthwyol Sirol ym 1961, cafodd ei gyflogi gan Fwrdd Marchnata Llaeth ac yn Hufenfa ‘Dairies United’ yng Nghaerfyrddin.

Ymddeolodd Mr Voyle o UAC yn ystod 1989 ond mi gadwodd mewn cysylltiad agos iawn â'r Undeb, a hyrwyddo’r Undeb yn ddiwyd drwy gyflwyno hanes sefydlu UAC i nifer o sefydliadau.

Roedd Mr Voyle, a oedd yn 93 oed, hefyd yn ffigwr cyfarwydd yn cyfarch ymwelwyr ym mhafiliwn Undeb yr UAC, ochr yn ochr â phrif gylch y Sioe Frenhinol, tasg a berfformiodd am 53 mlynedd yn rhinwedd ei swydd fel gofalwr pafiliwn yr Undeb, a cyn hynny yn y babell ar faes y sioe.

"Ers i’r Sioe Frenhinol symud i Lanfair-ym-Muallt, mynychodd Meurig bron bob sioe o 1963 hyd at 2017, heblaw am y cyfnod roedd ei wraig yn yr ysbyty, sy'n enghraifft arall o'i ymrwymiad mawr i UAC ac amaethyddiaeth.

"Mae'n bosibl mai ef yw'r unig berson gyflawnodd hyn. Fe wnaeth pawb ohonom ei golli eleni ac yn sicr ni fydd yr un fath hebddo," ychwanegodd Glyn Roberts.

Yn ystod 1991 cafodd ei anrhydeddu gyda Gwisg Werdd yr Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Yr Wyddgrug fel Meurig o Fyrddin.

 

 

 

Llwyddiant ysgubol Sioe Sir Meirionnydd

Cafodd cangen Meirionnydd o Undeb Amaethwyr Cymru sioe sirol lwyddiannus a gynhaliwyd yn Ystâd y Rhug ger Corwen ddydd Mercher, (Awst 22), gyda #AmaethAmByth ac ymgynghoriad cyfredol Llywodraeth Cymru ar ddyfodol amaethyddiaeth ar frig yr agenda.

Dywedodd Swyddog Gweithredol UAC Sir Feirionnydd Huw Jones: "Roedd y sioe ei hun yn llwyddiant eithriadol ac roeddem yn falch o fod yma wrth iddynt ddathlu'r dathliadau 150 oed. Mae'r sioe undydd hon yn mynd o nerth i nerth.

COVID-19 - Gwybodaeth Bwysig i’n haelodau a chwsmeriaid

Yn dilyn gwasgariad y Coronafeirws (COVID-19), rydym wedi penderfynu amddiffyn aelodau, cwsmeriaid a chyd-aelodau staff trwy gau pob swyddfa FUW. 

Bydd pob aelod o staff yn gweithio oddi ar ein safleoedd am y dyfodol rhagweladwy, golygir y bydd ein timau yn parhau i gynnig yr holl wasanaethau dros ffon/e-bost/skype neu ffyrdd eraill o gyfathrebu o bell. 

Dylai aelodau a chwsmeriaid barhau i gysylltu gyda ni yn yr un modd ag arfer, gellir cysylltu â’r staff trwy ddefnyddio’r rhifau ffôn arferol.  

Byddwn yn sicrhau bod safon ein gwasanaethau yn parhau. Caiff apwyntiadau SAF/IACS barhau fel yr arfer ond fe cant eu gwneud dros y ffôn. 

Gweler manylion cyswllt eich swyddfa leol yma: https://fuw.org.uk/cy/cysylltwch

 

Linciau pwysig ynglŷn â'r Coronafeirws:

 

Mae Hwb TB wedi paratoi rhestr o gwestiynnau a ofynnir yn aml parthed sut caiff prosesau TB eu heffeihtio gan y feirws: https://tbhub.co.uk/statutory-tb-testing-of-cattle-in-gb-during-the-covid-19-pandemic/

Tractor Coch (Red Tractor) dwieddariad yma: https://assurance.redtractor.org.uk/contentfiles/Farmers-7085.pdf?_=637206600290507095

Cymdeithas Arwerthwyr Da-byw - 25/03/2020: https://www.laa.co.uk/news/3989/coronavirus-covid-19-guidance-to-members-and-farmers/

Busnes Cymru (sy’n cynnwys gwybdooaeth am gefnogaeth i fusnesau oherwydd y Coronafeirws): https://businesswales.gov.wales/cy/cyngor-coronafeirws

Cynllun benthyg Coronafeirws oherwydd ymyriad i fusnes ar gael trwy fenthycwyr sy'n cymryd rhan: https://www.british-business-bank.co.uk/ourpartners/coronavirus-business-interruption-loan-scheme-cbils/  
 
Canllawiau Cymdeithas Genedlaethol y Contractwyr Amaethyddol (NAAC) ar Coronafeirws: https://www.naac.co.uk/coronavirus-guidance-issued-to-contractors/
 
Gwasanaethau Cofnodi Llaeth Cenedlaethol 24/03/2020: https://www.nmr.co.uk/about-us/coronavirus