Methiant Llywodraeth y DU i godi cyfraddau tariff ar gyfer cynhyrchion fferm allweddol yn niweidiol meddai FUW

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) wedi disgrifio methiant Llywodraeth y DU i gynyddu'r cyfraddau tariff a fyddai'n berthnasol i fewnforio cynhyrchion amaethyddol o weddill y byd pe bai yna Brexit heb gytundeb yn digwydd yn niweidiol o ran sefyllfa negodi'r DU ac yn fethiant pellach i amddiffyn ffermwyr Cymru a'r DU rhag mewnforion o ansawdd isel.

Mae cyfraddau tariff diwygiedig a gyhoeddwyd gan y llywodraeth ddydd Llun (Hydref 7) yn cyflwyno tri newid penodol sy'n effeithio ar HGVs, bioethanol a dillad, ond maent yn gadael y mwyafrif o dariffau a fyddai'n berthnasol ar fwyd allweddol ar sero neu ffracsiwn o'r rhai a fyddai'n berthnasol i'n hallforion ni i'r cyfandir pe bai Brexit heb gytundeb yn digwydd.

Stopio prosesu cig eidion yn Llanidloes yn ergyd arall i'r diwydiant, meddai FUW

Mae stopio prosesu cig eidion yn Llanidloes wedi cael ei ddisgrifio fel ergyd arall i’r diwydiant gan Undeb Amaethwyr Cymru (FUW).

Wrth siarad o’i fferm yng Ngogledd Cymru, dywedodd Llywydd FUW, Glyn Roberts: “Rydyn ni’n deall yn llwyr resymau economaidd Randall Parker Foods dros stopio prosesu cig eidion ar y safle yn Llanidloes. Fodd bynnag, mae'n newyddion drwg i'n ffermwyr.

Mae ein ffermwyr defaid yn gwneud mwy na bwydo’r genedl yn unig

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) yn annog y rhai sydd eisiau helpu’r amgylchedd a byw bywyd mwy cynaliadwy, heb blastig, i ddefnyddio gwlân.

Wrth siarad cyn Wythnos Wlân 2019 (07 - 20 Hydref), sydd â’r nod o dynnu sylw at rinweddau perfformiad naturiol gwlân a buddion ecolegol, dywedodd Is-lywydd FUW Ian Rickman: “Bob blwyddyn mae ein defaid yn cynhyrchu cnu newydd a byddant yn gwneud hynny cyhyd a bydd yna borfa iddynt bori arno, gan wneud gwlân yn ffynhonnell ffibr adnewyddadwy rhagorol.

“Mae hynny'n arbennig o wir o'i gymharu â ffibrau synthetig, sydd angen olew a phurfeydd ac sy'n adnodd anadnewyddadwy ar gyfer cynhyrchu ffibr o waith dyn."

Ychwanegodd Ian fod ffermwyr defaid yn gweithio i ddiogelu'r amgylchedd a gwella effeithlonrwydd cynhyrchu da byw. Mae'r defnydd o adnoddau naturiol a'r gostyngiadau sy'n ofynnol wrth ddefnyddio tanwydd ffosil meddai, yn golygu y bydd yn rhaid i ddefnyddwyr edrych ar eu dewisiadau tymor hir.

“Rydyn ni'n bwydo'r genedl gyda chig oen cynaliadwy sy'n derbyn gofal da ac yn cymryd ein cyfrifoldeb i ofalu am yr amgylchedd o ddifrif. Rydym yn rhannu pryderon am lygredd plastig a micro-ffibr yn ein moroedd a'n pridd, yn ogystal â llygredd o danwydd ffosil.

“Mae ffabrigau fel polyester, neilon, acrylig, a ffibrau synthetig eraill i gyd yn fathau o blastig ac yn cyfrannu tua 60 y cant o'r deunydd sy'n ffurfio ein dillad ledled y byd.

Bob 40 eiliad

Gyda Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd ar y trothwy (Iau, 10 Hydref) mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) yn atgoffa ffermwyr bod help ar gael iddynt os ydynt yn dioddef o broblemau iechyd meddwl, neu yn teimlo'n hunanladdol.

Trefnir Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd gan Ffederasiwn Iechyd Meddwl y Byd ac mae Diwrnod eleni yn cael ei gefnogi gan Sefydliad Iechyd y Byd, y Gymdeithas Ryngwladol ar gyfer Atal Hunanladdiad, ac United for Global Mental Health.

Mae bron 800,000 o bobl yn marw oherwydd hunanladdiad bob blwyddyn, sef un person bob 40 eiliad. Yn wir, mae’n ymddangos ar gyfer pob person sy’n marw oherwydd hunanladdiad, gall fod 20 o bobl eraill yn ceisio cymryd eu bywyd.

Wrth siarad o’i fferm yng Ngogledd Cymru, dywedodd Llywydd FUW, Glyn Roberts: “Mae’n gyfnod anodd i bawb ar hyn o bryd. Mae llawer o ffermwyr a’r rhai sy’n byw mewn cymunedau gwledig yn aml yn gweithio ar ben eu hunain am y rhan fwyaf o’r dydd neu’n teimlo’n ynysig. Mae cymaint o ansicrwydd, straen a phryderon, gan roi pwysau arnom nes ein bod yn methu ymdopi rhagor.

“Er ein bod ni’n annog y rhai sydd ddim yn teimlo’n iawn i siarad a gofyn am help, weithiau maent yn teimlo na allan nhw wneud hynny. Weithiau, y peth olaf maent am wneud yw siarad am y pethau sy'n eu gwneud nhw i deimlo'r ffordd maent yn teimlo.

“Dyna pam ei bod yn bwysig ein bod yn dod at ein gilydd fel cymuned, teulu a ffrindiau. Mae hunanladdiadau ac ymdrechion hunanladdiad yn effeithio ar bob un ohonom mewn rhyw ffordd. Ond gellir ei atal.

Gweinidog Brexit Cymru yn clywed mae ‘Ffermio yw’r ateb i newid yn yr hinsawdd a’r argyfwng bwyd’

Mae ffermwyr eisiau cynhyrchu bwyd cynaliadwy a gofalu am yr amgylchedd, dyna oedd neges y ffermwr da byw 3ydd genhedlaeth Hywel Davies pan gyfarfu â Gweinidog Brexit Cymru, Jeremy Miles AC.

Mae Hywel Davies yn ffermio Fferm Perthigwion, Rhydfro, Pontardawe, Abertawe, sydd wedi bod yn y teulu ers 1952, ac mi ddangosodd sut y gall, ac mae cynhyrchu bwyd a gofalu am yr amgylchedd yn mynd llaw yn llaw.

Mae'n berchen ar 250 erw ac yn rhentu 130 erw, gan gadw tua 1000 o ddefaid, 42 o fuchod â lloi ynghyd â magu tua 35 o hyrddod y flwyddyn er mwyn eu gwerthu. Mae gan y fferm hefyd hawliau i bori dau dir comin ac mae'n rhan o Gynllun Glastir Uwch.

Cynnig newydd Brexit yn parhau i anwybyddu Cymru meddai FUW

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) yn dweud y byddai cynigion newydd Llywodraeth y DU i ddatrys cyfyngder Gogledd Iwerddon yn parhau i anwybyddu ffermwyr Cymru a Chymru - hyd yn oed pe bai’r UE yn derbyn y cynnig.

Dywedodd Llywydd FUW, Glyn Roberts: “Hyd yn oed os yw’r UE yn derbyn y cynnig er gwaethaf cytundeb Dydd Gwener y Groglith, nid yw’n gwneud unrhyw wahaniaeth i’r gwir bryderon ynghylch yr effaith ar amaethyddiaeth Cymru ac economi Cymru.”

Cytundeb Brexit 'Anghofiedig' yw'r opsiwn gorau o hyd i gefn gwlad Cymru meddai FUW

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) wedi dweud wrth gynhadledd ar ddyfodol cefn gwlad Cymru, ni ddylid anghofio'r opsiwn o adael yr UE wrth barhau o fewn y farchnad sengl a'r undeb tollau, a dyma'r ffordd orau i barchu canlyniad y refferendwm ac atal difrod i'n heconomi a'n cymunedau gwledig.

Wrth annerch digwyddiad Cymunedau Gwledig Cynaliadwy ar ôl 2020 Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, dywedodd Llywydd FUW, Glyn Roberts:

“Dywedir wrthym fod cytundeb ar y bwrdd - cytundeb Brexit Theresa May - a bod gennym ddewis rhwng hyn, cytundeb newydd os daw un, a Brexit heb gytundeb.

FUW yn bygwth achos cyfreithiol os yw ffiniau'n caniatáu mewnforion di-dariff trwy’r 'drws cefn'

Dywed Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) ei bod yn barod i herio unrhyw fethiannau gan Lywodraeth y DU i orfodi rheolaethau tollau yn iawn mewn ffordd sy'n caniatáu mewnforion di-dariff trwy’r 'drws cefn' ar ôl Brexit, ac yn gwneud hynny trwy'r llysoedd os bydd angen.

Wrth siarad ar ôl cyfarfod diwydiant yn Llanfair ym Muallt a gynhaliwyd i drafod y dirywiad niweidiol ym mhrisiau gwartheg, dywedodd llywydd FUW, Glyn Roberts: “Ers i gyfraddau tariff mewnforio drafft a’r cynnig i ganiatáu mewnforion di-dariff o Weriniaeth Iwerddon i Ogledd Iwerddon gael eu cyhoeddi ym Mawrth, rydym wedi ysgrifennu dro ar ôl tro at Ysgrifenyddion y Wladwriaeth yn tanlinellu'r difrod y byddai'r cyfraddau isel hynny yn ei achosi i amaethyddiaeth yng Nghymru, yn ogystal â chodi pryderon mewn nifer o gyfarfodydd.

Penderfyniad Cyfoeth Naturiol Cymru i gyfyngu ar reoli plâu yn niweidiol i fywyd gwyllt a ffermio meddai FUW

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) wedi beirniadu penderfyniad Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) i gyfyngu ymhellach ar allu ffermwyr a chadwraethwyr i reoli adar sy'n niweidio cnydau neu dda byw, yn lledaenu afiechyd neu'n achosi niwed i rywogaethau sy'n peri pryder cadwraethol.

Bydd Trwyddedau Cyffredinol newydd ar gyfer rheoli rhai rhywogaethau adar yn dod i rym ar 7 Hydref 2019, gan gyflwyno cyfyngiadau ychwanegol sylweddol i ffermwyr a chadwraethwyr, o’u cymharu â’r drwydded gyfredol - ac maent hyd yn oed yn rhwystredig ar gyfer staff CNC sy’n ceisio amddiffyn rhywogaethau prin ar Safleoedd o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SSSIs) yng Nghymru.

Iechyd Da! Mae’n Ddiwrnod Llaeth Ysgol y Byd!

Mae Undeb Amaethwyr Cymru yn dathlu Diwrnod Llaeth Ysgol y Byd heddiw.

Yn siarad ar Ddiwrnod Llaeth Ysgol y Byd, dywedodd cadeirydd pwyllgor Llaeth FUW, Dai Miles: “Mae gan laeth a chynhyrchion llaeth ran bwysig i’w chwarae yn ein diet bob dydd gan eu bod yn darparu ffynhonnell bwysig o brotein a chalsiwm ac yn cynnwys fitaminau a mwynau hanfodol, sydd angen ar gyfer diet cytbwys.

“Gyda mwy a mwy o ymchwil i laeth fel diod ail-hydradu, mae yna hefyd bentwr cynyddol o dystiolaeth sy’n awgrymu bod llaeth yr un mor effeithiol â rhai diodydd egni arall.

FUW yn codi bron £40,000 i elusennau

Mae Undeb Amaethwyr Cymru wedi codi bron £40,000 ar gyfer ei elusennau, Alzheimer’s Society Cymru a’r Farming Community Network, yn dilyn dwy flynedd o godi arian llwyddiannus.

Nid oes modd gwella o glefyd Alzheimer nac unrhyw fath arall o ddementia, nid oes digon o arian ar gyfer ymchwil a dim digon o ymchwilwyr a chlinigwyr yn ymuno â'r frwydr yn erbyn dementia.

Mae Cymdeithas Alzheimer wedi ymrwymo i wario o leiaf £150 miliwn dros y degawd nesaf ar ymchwil dementia i wella gofal i bobl heddiw a dod o hyd i wellhad ar gyfer yfory. Mae hyn yn cynnwys £50 miliwn i ddatblygu Sefydliad Ymchwil Dementia pwrpasol cyntaf y DU.

Mae Farming Community Network (FCN) yn elusen sy'n cefnogi ffermwyr a theuluoedd yn y gymuned ffermio trwy gyfnodau anodd. Rhwydwaith o dros 400 o wirfoddolwyr yw FCN, gyda thua 40 wedi'u lleoli yng Nghymru, llawer ohonynt yn ymwneud â ffermio, neu sydd â chysylltiadau agos ag amaethyddiaeth ac felly mae ganddynt ddealltwriaeth wych o'r materion y mae ffermwyr a theuluoedd ffermio yn eu hwynebu yn rheolaidd.

Mae FCN yn rhedeg llinell gymorth genedlaethol ac e-gymorth gyfrinachol sydd ar agor bob dydd o'r flwyddyn rhwng 7yb-11yh. Mae gwirfoddolwyr yn darparu cefnogaeth gyfrinachol, fugeiliol ac ymarferol am ddim i unrhyw un sydd eisiau cymorth, p'un a yw'r mater yn bersonol neu'n gysylltiedig â busnes.

Wrth gyflwyno £29,628.31 i Gymdeithas Alzheimer Cymru, a £9,876.10 i Farming Community Network, dywedodd Llywydd FUW, Glyn Roberts: “Rwy’n falch o gyflwyno’r ddwy elusen wych hon gyda’r arian y mae ein haelodau a’n staff wedi’i godi dros y 2 flynedd.

Digwyddiad elusennol Maenclochog yn mynd i fod yn “Gwd Thing”

Mae ffermwyr Sir Benfro yn edrych ymlaen at gordyn bêls, cap stabal, rigger boots a mwstash, gan fod y Welsh Whisperer yn dod i Faenclochog ar gyfer cyngerdd elusennol arbennig.

Mae'r dyn sy’n prysur wneud enw iddo’i hun fel perfformiwr, cyflwynydd radio a phersonoliaeth deledu boblogaidd yn ymuno â changen Sir Benfro o Undeb Amaethwyr Cymru i godi arian ar gyfer dwy elusen leol anhygoel, sef DPJ Foundation a Farms For City Children yn Nhŷ Ddewi.

Gall y rhai sy'n ymuno â'r noson, sy'n dechrau am 7.30yh, nos Wener 11 Hydref yn Neuadd Gymunedol Maenclochog, edrych ymlaen at y caneuon adnabyddus fel Loris Mansel Davies, Bois y JCB, Bois y Loris, Classifieds y Farmers Guardian a Ni'n Belo Nawr.

Dywedodd Swyddog Gweithredol FUW Sir Benfro, Rebecca Voyle: “Rydym yn gyffrous iawn i gynnal y digwyddiad codi arian arbennig hwn ar gyfer ein helusennau lleol. Mae'n argoeli i fod yn noson hwyliog o gerddoriaeth a heb os ychydig o ddawnsio a gobeithio y gall llawer ohonoch ymuno â ni.”

Pris y tocynnau yw £15 yr un sy’n cynnwys pryd dau gwrs, ac mae’n rhaid eu prynu ymlaen llaw.

I archebu'ch tocyn neu am ragor o wybodaeth, cysylltwch â swyddfa'r sir ar 01437 762 913 neu e-bostiwch Mae'r cyfeiriad e-bost hwn wedi'i warchod rhag robotiaid sbam. Rhaid i chi alluogi JavaScript i'w weld.

Teulu ffermio Ynys Môn yn codi pryderon gydag AS lleol

Mae teulu ffermio o Ynys Môn wedi codi pryderon am y sector cig eidion a ffermio da byw gyda’r Aelod Seneddol lleol Albert Owen, gan dynnu sylw bod angen gwneud mwy i amddiffyn ffermydd teuluol yn yr amseroedd ansicr hyn.

Mae Ioan Roberts a'i wraig Helen, yn ffermio yn Nhryfil Isaf, Llannerchymedd, fferm 150 erw sydd wedi bod yn y teulu ers yr 1870au ac sy'n gartref i fuches o 120 o Wartheg Duon Cymru.

Fe roddodd Ioan y gorau i’w swydd fel athro Ysgol Uwchradd 14 mlynedd yn ôl i ganolbwyntio ar y fferm a darganfod nad oedd unrhyw fridiau eraill yn ymdopi â’r hinsawdd leol gystal â Gwartheg Duon Cymreig. 

Ac er nad oes unrhyw gyfyngiadau ar ei frwdfrydedd dros y diwydiant, mae'n poeni am ddyfodol nid yn unig ei fusnes ei hun, ond dyfodol y sector cig coch.

Dywedodd: “Fe wnaethon ni roi cynnig ar fridiau eraill o wartheg yma ar y fferm ond y Gwartheg Duon sy’n gweithio orau i ni. Nhw yw brid brodorol Cymru ac yn darparu cig o ansawdd uchel - na allaf ond ei ddisgrifio fel y gorau.

“Yn anffodus nid yw pris cig eidion cystal ag y dylai fod ac rwy’n teimlo bod angen gwneud mwy i hyrwyddo’r cynnyrch rhyfeddol hwn fel cynnyrch premiwm. Yn fy meddwl i mae'n sicr yn haeddu lle gyda chig oen Cymreig PGI.

“Yn y cyfnodau ansicr hyn, rhaid i ni wneud yn well i hyrwyddo ein bwyd gwych o Gymru i ddefnyddwyr yma, ond mae angen i Lywodraeth y DU hefyd sicrhau bod gennym ni farchnad allforio ymhen ychydig wythnosau yn unig. Fel arall, beth yw'r pwynt parhau?

“Heb fod yn negyddol, mae’r sector yn wynebu rhai heriau go iawn, ac ni allwn eu goresgyn i gyd ar ben ein hunain. Fel ffermwyr rydym yn barod i wneud popeth sydd ei angen i redeg ein busnes yn effeithlon, i gynhyrchu bwyd sydd o'r safon uchaf. Ac os ydym am barhau i weld bridiau brodorol fel ein Gwartheg Duon ar y tir a mwynhau bwyd mor ogoneddus - mae angen gwneud mwy.”

Manteisiodd swyddogion yr undeb ar y cyfle hefyd i atgyfnerthu pryderon y diwydiant ynghylch Brexit heb gytundeb.

Gêm wleidyddol yw hwb ariannol yr Alban meddai FUW

Mae’r cyhoeddiad y bydd ffermwyr yr Alban yn elwa o £160 miliwn fel taliad atodol gan Lywodraeth y DU, yn ogystal â hwb o £51.4m mewn cyllid cydgyfeirio, yn rhan o gêm wleidyddol meddai Undeb Amaethwyr Cymru.

Wrth ymateb dywedodd Llywydd FUW, Glyn Roberts: “Nid oes unrhyw amheuaeth bod rhaid cynnal cefnogaeth uniongyrchol, sy’n sail i gynhyrchu bwyd diogel o’r safon uchaf, er mwyn osgoi achosi niwed anadferadwy i Gymru ac wrth gwrs y DU gyfan.

FUW yn cynnal digwyddiadau ymgynghori ar gynlluniau Cynllun Ffermio Cynaliadwy Llywodraeth Cymru

Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) yn cynnal cyfarfodydd ledled Cymru i aelodau ac eraill sydd â diddordeb mewn trafod ymgynghoriad Ffermio Cynaliadwy a’n Tir Llywodraeth Cymru.

Mae'r ymgynghoriad, a lansiwyd gan Weinidog yr Amgylchedd, Ynni a Materion Gwledig Lesley Griffiths ym mis Gorffennaf, yn amlinellu cynigion ar gyfer cefnogaeth fferm a gwledig yn y dyfodol sydd wedi'u hadolygu yng ngoleuni'r sylwadau a dderbyniwyd mewn ymateb i ymgynghoriad Brexit a'n Tir 2018.

FUW yn atgoffa ffermwyr i fod yn ymwybodol o reolau llosgi glaswellt er mwyn osgoi dirwyon

Mae ffermwyr yn cael eu hatgoffa i ddilyn y Cod Llosgi Grug a Glaswellt er mwyn osgoi niwed i'r amgylchedd, dirwyon uchel a chosbau traws-gydymffurfio.

Dim ond rhwng 1 Hydref a 31 Mawrth y caniateir llosgi grug, glaswellt garw, rhedyn, eithin a llus ar yr ucheldir (tir yn yr Ardal dan anfantais ddifrifol yn yr Ardal Llai Ffafriol) ac 1 Tachwedd - 15 Mawrth ymhob man arall.

Mae'n bosibl llosgi o dan reolaeth ar adegau eraill ond dim ond o dan drwydded y gellir ei chael mewn amgylchiadau penodol iawn.

Dywedodd Is-lywydd FUW, Ian Rickman: “Mae’n bwysig iawn bod ffermwyr yn cofio, os nad ydyn nhw’n cydymffurfio â’r Rheoliadau Llosgi, eu bod yn torri’r gyfraith ac efallai y byddan nhw’n wynebu dirwy hyd at £1,000. Gallent hefyd gael eu cosbi o dan reolau traws-gydymffurfio.”