MESURAU ARIANNOL, CYLLIDOL A CHYFANSODDIADOL

Busnes yw amaethyddiaeth, a fel pob busnes arall mae'r diwydiant yn cael eu heffeithio'n fawr gan bolisiau ariannol a chyllidol. Mae amaethyddiaeth, serch hynny, yn galw am benderfyniadau rheolaethol tymor hir a rhaid gosod y rhain yn erbyn hinsawdd economaidd sefydlog. Cwympodd cyfanswm incwm y diwydiant yng Nghymru o 4.9% ym 1996, a hynny yn dilyn y cwymp o 16.6% ym 1995. Os yw'r tuedd hwn am gael ei wrthdroi, cred UAC y dylid anelu at ffrwyno cyfraddau llog a chwyddiant, ynghyd â cheisio creu amgylchedd cywir ar gyfer buddsoddi.

Mae UAC yn galw ar y Weinyddiaeth nesaf i:

  • werthuso ac egluro costau economaidd yn llawn: buddiannau a all ddeillio o ymuno ag arian sengl yr UE;
  • fanteisio ar ddarpariaethau'r UE, ac ad-dalu'n llawn am oblygiadau anffafriol ailbrisio'r bunt werdd;
  • leihau'r baich o drethi enillion cyfalaf i lawer o ffermwyr na all wneud elw'n rheolaidd ac na all fanteisio ar ryddid rhag treth a chyfraddau trethi is;
  • gynyddu lwfansau cyfalaf ar gyfer gwariant ar offer, adeiladau ac asedau sefydlog. (Mae yna bryderon am nad yw gwariant ar atal llygredd na chwotâu cynhyrchu yn gymwys am lwfansau er eu costau uchel, tra bo cyfraddau'r lwfansau ar gyfer peiriannau ac adeiladau amaethyddol yn isel iawn);
  • gynyddu'r trothwy ar dreth etifeddiant a lwfansau;
  • gyflwyno deddfwriaeth a fydd yn galw ar adrannau ac asiantaethau'r Llywodraeth i dalu cymorthdaliadau mewn pryd, neu i gyflwyno mesurau penodol i gosbi taliadau hwyr;
  • gwella trefn a phrosesau cyfansoddiadol Cymru trwy sefydlu senedd Gymreig er mwyn gyrru diddordebau diwydiant amaethyddol Cymru yn eu blaennau; icrhau fod rôl allweddol y diwydiant amaeth yng nghynnal agweddau allweddol eraill sy'n hynod i Gymru yn cael ei hadnabod, h.y. yr etifeddiaeth Gymreig, yr iaith Gymraeg a'i diwylliant.